EYLÜL 2007

                               SAYI 17

Foto:AGA                          ALİM AYDAMAK ANITI-KARASUBAZAR

EDİTÖR’DEN Nail AYTAR
	Kırım Tatar Milli Meclisinin siyasi yönünü belirlemesinin ardından Meclis üyesi Nadir Bekir, Köydeşler hareketinin lideri İbrahim Voyanniy ve Azatlık üyesi Ayder Mustafa “Yuliya Timoşenko Bloku”na oy verilmesi yönünde propaganda yapmışlardı. Kırım Tatarlarının çoğu (% 70) yine Meclis doğrultusunda oy kullanırken listelerinde hiçbir Kırım Tatarına yer vermeyen Yuliya Timoşenko Blokuna % 20 civarında oy çıkması ise bu çalışmaların sonucunda olmuştur. Her ne kadar Kırım’da hatırı sayılır bir oy alamasalar da Yuliya Timoşenko Blok’unun hükümeti kurması durumunda Kırım Tatarlarına bakış açısının ne olacağı veya problemlerin çözümü için neler yapacağı henüz belirsizliğini koruyor.
POLİTİK ÖZET VE ANALİZ: 30 EYLÜL 2007 UKRAYNA SEÇİMLERİ İdil P.İZMİRLİ
	Kırım’da 2004 seçimlerinde Yuşçenko ve Timoşenko’yu destekleyenlerin büyük çoğunluğu Kırım Tatarları idi.[8] Bu sene ise Viktor Yuşçenko’nun adaylığını koyduğu 2001 yılında Yuriy Lutsenko tarafından kurulan “Bizim Ukrayna – Halkın Ozsavunması” (Blok Nasha Ukraina – Narodna Samooborona) Bloğu 2007 seçimlerinde Kırım Tatarlarından aynı sadakati görmedi. Bu bloğun lideri Lutsenko’nun yazara söylediğine göre kendisi Kırım Tatar dostu ve Kırım Tatarlarının sorunlarını çözmek isteyen bir kişi.[9] Ama söze değil de harekete bakan Kırım Tatar halkının en az yarısı yazarın 2007 yazında yaptığı söyleşilere ve gözlemlere göre[10] bu Bloktan ümidini kesmiş gözüküyor. Milli Meclis’ten ayrı hareket eden bazı Kırım Tatar grupları/partileri, mesela “Azatliq”, “Namus” v.b.,  bazı Müslüman dernekleri ve Yuşçenko’nun 2005 Mayıs’ında Bahçesaray’a yaptığı ziyaret sırasında “siz bu bağımsızlık fikrinden vazgeçin” sözlerine alınan Kırım Tatar halkının bir kısmı bu sebeplerden ötürü seçimlerde Timoşenko’nun Bloğunu (BYUT) desteklediler.[11]
40. YILDÖNÜMÜNDE 5 EYLÜL 1967 KARARNAMESİ Ertuğrul KARAŞ
	Yıl 2007. 5 Eylül 1967 kararnamesinin üzerinden 40 yıl geride kalırken, bu sürgünün yol açtığı yaralar kanamaya devam etmekte; sürgünün sorumluları bu konuda herhangi bir rahatsızlık içerisinde de değildirler. Kırım Tatarlarının halen 240 bini kayıtlı olmak üzere 270 bin kadarı sürgünden vatanına kendi imkânları ile dönebilmiş ve Kırım’daki toplam nüfusun % 12’lik kısmını teşkil etmektedirler. Geride insani ve soyal şartlar uygun olduğu taktirde vatana dönme ümitlerini korumakta olan 200 bin civarındaki nüfus, başta Özbekistan, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan ve Tacikistan olmak üzere Rusya federasyonu ve Ukrayna’nın değişik bölglerinde yaşamaktadırlar.
HABER, YORUM VE KOMPLO TEORİLERİ Nail AYTAR
	Graç daha sonra hayal gücünün son raddelerini de zorlayarak Rusya Karadeniz Filosunun Akyar’dan  (Sivastopol) çıkarılması durumunda Kırım’ın Vahabist akınına uğrayacağını ve bu durumu bastırmak için ise çoğu Türklerden oluşan Nato ordusunun Kırım’ı işgal edeceği kehanetinde bulunmuş.
TARİHSEL SÜREÇ İŞLİYOR Dr. Fatih KARAYANDI
	Burada Tatar ismini kullanan çok az aile var. Daha çok kendilerine Kırım demişler. Bence bunun nedeni aradaki farklılıkları minimuma indirmek. Yani Darendeli, Kayserili, Kırımlı vs. İkinci nesil ise ailelerinin bu durumundan fazlasıyla etkilenip sürgün veyahut soykırımı hiç bilmemek için uğraş veriyor ve kendi  nesline de öğretmeye çalışmıyor. Birçok köyde ailelerinden, çocukluklarında ‘’Tatarca aytmayın’’ şeklinde azarlanan insanlarla karşılaştım. İşin en güzel bölümü ise 4. neslin ortaya çıkması ile başlıyor. Çünkü 4. nesil eğer biraz milli duygularla yoğrulmuş ise bir kimlik arayışı içine giriyor.
HATIRLAYABİLDİNİZ Mİ...??? Namık Kemal BAYAR
	Kırım’da mevcut millî mektepler, çağdaş eğitim imkânlarından çok yoksun, kendi yağlarında kavrulup, vatanına, milletine âşık, kendi örf, âdet ve diline bağlı, dinini doğru yaşayan Kırım Tatar gençleri yetiştirmeye çalışıyorlar. Çatıları akıyor, tuvaletleri çalışmıyor, ısınma için paraları yok. Ve Kırım Tatarlarının gerçek millî mektep ihtiyacının karşılanması için ne kadar paraya ihtiyaç var biliyor musunuz? Yazı ile altı, rakam ile 6 milyon dolar. Fenerbahçe âşıkları bilir belki geçen transfer döneminde Roberto Carlos denen topçuya kaç dolar ödediklerini...
TARAK TAMGALI GÖKBAYRAK Tuncer KALKAY
	Tarak Tamga’daki üç dişin, Kırım Hanlığındaki bu üç gücü gösterdiği; tarağın orta dişini Han’ın, sağ dişini Kalgay’ın, sol dişini ise Nureddin’in temsil ettiği rivayet edilmektedir. Bir başka rivayette ise, Tarak Tamga’nın terazi şekli ile adaleti temsil ederek, Kırım Hanlığının adil olduğu anlatılmaktadır.
Kitabiyat: KIRIM (*) Yazan : İnci Altuğ BOWMAN-Türkçe’ye Çeviren: Ertuğrul KARAŞ
	Bu kitap, Kırım’ın  kültürel tarihi üzerine Türk yazar ve araştırmacıları tarafından yazılan bir dizi makalelerin derlemesidir. Kitapta mimarlık, tarih, edebiyat ve müzik üzerine bölümler vardır ve Türkçe, Tatarca ve Rusça kaynaklara dayalı, bazen İngilizce’de henüz mevcut olmayan bilgileri sunar. Eserin editörlüğü, seçkin Türk sanat tarihçisi Profesör Dr. Oktay Aslanapa tarafından yapılmıştır.